.widget.ContactForm { display: none; }
Το Νεοχώρι (Yeniköy).

Πατρίδα είναι εκεί, όπου έχει ρίζες η καρδιά.

Με τη σελίδα αυτή θα θέλαμε, να παρουσιάσουμε στους φίλους μας μέσα από κείμενα και φωτογραφίες από πού κρατούν οι ρίζες μας.
Κάθε άτομο που οι πρόγονοι του γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Μικρά Ασία πρέπει να επισκεφτεί τον τόπο αυτό, ως φόρο τιμής για τους νεκρούς, για τα βάσανα, τις κακουχίες, τις εξορίες και τελικά την προσφυγιά  και τον ξεριζωμό των Ελλήνων, από τον χώρο που ζούσαν για αιώνες.
Οι μαρτυρίες τα κείμενα οι φωτογραφίες κ.α. αφορούν την ιδιαίτερη πατρίδα των δικών μας και συγκεκριμένα το Νεοχώρι (Yeniköy) της Χηλής (Şile) της Τουρκίας.
Επιδίωξη μας είναι να διδαχθούν οι νεώτεροι που έχουν προσφυγικές ρίζες να μην τις ξεχνούν.



Χαρούλα & Πέτρος Ζωγραφόπουλος


ΘΥΜΑΜΑΙ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ

Όλη η Μ. Ασία, Πόντος, Καππαδοκία, Παράλια και η Κωνσταντινούπολη, δεν είναι μόνο για ταξίδια αναψυχής και αγορές.
Θα πρέπει να θυμόμαστε πάντα τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν εκεί, σ’ αυτήν την νευραλγική περιοχή, τα Ματωμένα Χώματα. Αυτές οι πατρίδες είναι χαμένες αλλά όχι λησμονημένες.
Η μνήμη είναι το ακοίμητο καντήλι, το αναμμένο κερί που με τίποτε δεν πρέπει να αφήσουμε να σβήσει. Οι πρόγονοί μας  ξεριζωμένοι από τα μέρη όπου γεννήθηκαν ήρθαν, στη νέα τους πατρίδα. Οι κάτοικοι στη νέα πατρίδα δεν τους καλοδέχθηκαν. Πρόσφυγγες τους έλεγαν, Τουρκόσπορους, Τουρκομερίτες… Δεν παντρευόντουσαν τα παλληκάρια «προσφυγγοπούλες», δεν άφηναν οι δικοί τους. Και όμως, οι πρόσφυγες ήρθαν και έδωσαν ζωή σε κάθε ξερό τόπο! Αγωνίστηκαν με όσες δυνάμεις τους είχαν απομείνει και πρόκοψαν.

«Όποιος μ’ ακούει να τραγουδώ άραγες τι να λέει;
Για τον καλό της τραγουδεί ή τον καημό της λέει;
Σαν τραγουδώ τον πόνο μου, γλυκαίνει και περνάει,
Μα το τραγούδι της καρδιάς στον ουρανό με πάει…
Η καρδιά μου πάντα θα ανήκει εκεί όπου είναι η ρίζα μου!!!
Κι’ απ’ ότι λέει ο Ελύτης « Είμαστε από καλή γεννιά»


Χαρούλα Ζωγραφοπούλου


ΤΟ  ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ ΜΟΥ ΝΕΟΧΩΡΙ (Yeniköy) & ΧΗΛΗ (Şile) Μ. ΑΣΙΑΣ)

(Γράφει η Χαρούλα Ζωγραφοπούλου)

Σαν παραμύθι μοιάζουν μερικές σελίδες από τη ζωή των προγόνων μου. 
Της γιαγιάς μου Βασιλικής Μπόσκογλου (από τον πατέρα μου) και μετέπειτα Γρηγοράκη. Της άλλης γιαγιάς μου Αικατερίνης Τάκογλου (από τη μητέρα μου), τον παππού μου Σταύρο Βαλσαμίδη, που γεννήθηκαν στο Νεοχώρι (Yeniköy) Χηλής Κωνσταντινούπολης.
Οι πρόγονοί τους έφυγαν τον 18ο αιώνα (για ευνόητους λόγους) από το Τας-Κιουπρού της Νικομήδειας (Τας-Κιουπρού, σημαίνει Πέτρινη γέφυρα), και εγκαταστάθηκαν στο Νεοχώρι. Ίδρυσαν το πάνω και το κάτω Νεοχώρι, χωριά, με 5.500 κατοίκους. Τούρκοι στο χωριό δεν υπήρχαν, ούτε ένας. Τα γύρω χωριά όμως ήταν Τουρκοχώρια.
Αυτές τις σημειώσεις αφιερώνω στη μνήμη τους.
Τον Ιούνιο του 2011, πραγματοποίησα ένα όνειρο ζωής, να επιστρέψω στις ρίζες, να περπατήσω, να αναπνεύσω, να γευτώ, να κλάψω, να τραγουδήσω, να χορέψω, στα χώματα όπου έζησαν οι πρόγονοι μου. Να δω και να πάρω μαζί μου, από την ιδιαίτερη πατρίδα το Νεοχώρι, όλα όσα άκουσα από αφηγήσεις και ιδιαίτερα από τη γιαγιά μου Κατίνα Τάκογλου-Βαλσαμίδου.
Ησύχασε η ψυχή μου, καθώς και όλων των συνταξιδιωτών, ανάβοντας λίγα κεριά (πού πήρα από την Ελλάδα), στο ρημαγμένο από γκρέϊντερ (1993), νεκροταφείο του Νεοχωρίου, τώρα είναι δάσος. Βρήκαμε στο δασωμένο πια μέρος, έναν πέτρινο σταυρό και εκεί με πολύ συγκίνηση ανάψαμε όλα τα κεριά που είχαμε. Οφείλω να τονίσω, ότι μας βοήθησαν πολύ, οι κάτοικοι του χωριού, αλλιώς δύσκολα να το βρούμε γιατί είναι υπερυψωμένο από το δρόμο.
Οι κάτοικοι μας καλοδέχθηκαν! Hoş geldiniz! (καλώς ορίσατε!) μας φώναζαν, βγαίνοντας στις αυλές και τα παράθυρα των σπιτιών. Οι λαοί πάντα τα πήγαιναν καλά μεταξύ τους! Ας όψονται οι αίτιοι!
Πήρα λίγο χώμα από τον κήπο ενός σπιτιού. Η όμορφη Τουρκοπούλα μαζί με τη μητέρα της ξερίζωσαν λίγα φυτά και μου τα έδωσαν. Τις φίλησα, με φίλησαν δακρυσμένες! Τις ευχαρίστησα,  güle güle (στο καλό) μου φώναζαν, καθώς έφευγα. Τα φυτά τα έχω τώρα στον κήπο μου, στη Νάουσα. Τα βλέπω που ανθίζουν όλο το καλοκαίρι, με τα όμορφα λιλά άνθη τους και μου θυμίζουν το όμορφο, καταπράσινο Νεοχώρι!
Στο μικρό λόφο του χωριού σώζονται τα ερείπια από το εξωκκλήσι του προφήτη Ηλία και το αγίασμα. Εδώ βάφτιζαν τα μωρά, μας επιβεβαίωσαν και οι κάτοικοι του χωριού (vaftız çocukları). Εδώ επίσης κάθε 20 Ιουλίου γινόταν μεγάλο πανηγύρι. Τιμούσαν τον προφήτη Ηλία, ερχόντουσαν από όλα τα γύρω μέρη: Χηλή Αρναούτκιοϊ….. Δίπλα στο ξωκλήσι υπάρχει βρύση τρεχούμενη και το όλο τοπίο σου θυμίζει τον Άγιο Νικόλαο της Νάουσας.
Επισκεφθήκαμε επίσης, το σωζόμενο σχολείο, με την φωτογραφία του Κεμάλ να δεσπόζει στο μπροστινό μέρος του κτηρίου. Το τζαμί του χωριού, (που στη θέση του ήταν κτισμένη η εκκλησία του χωριού και πάλι με το όνομα του προφήτη Ηλία). Στο Νεοχώρι υπάρχουν 3-4 παλιά σπίτια (αρχοντόσπιτα τότε). Στο άνω χωριό δεν υπάρχει κανένα παλιό σπίτι, μόνο βίλες και ενοικιαζόμενα δωμάτια για παραθέριση. Η θάλασσα της Χηλής είναι 6 χλμ. από το χωριό. Το πάνω με το κάτω χωριό έχει καμιά 500 μέτρα απόσταση. Στο πάνω χωριό σώζονται οι πέτρες από τους περιμετρικούς τοίχους του ιερού ναού του Αγ. Βασιλείου, όπου ήταν ιερέας ο παππούς του άντρα μου. Ήταν ο σεβασμιότατος πατήρ Αθανάσιος Σαββατόπουλος, ο βροντόφωνος, που όπως έλεγαν οι παλιοί κάτοικοι του χωριού, «όταν χίρηνε την ψαλμουδιά σειόταν η εκκλησιά, κελαήδηνε»…Η φωτογραφία του βρίσκεται στο γραφείο του Ι.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου στη Νάουσα, όπου και λειτουργούσε όταν ήρθε στη Νάουσα πρόσφυγας. Απόφοιτος της θεολογικής σχολής της Χάλκης. Δίδαξε και ως διδάσκαλος σε πολλά χωριά της Μ. Ασίας. Η κόρη του Μαρίκα παντρεύτηκε τον συμπατριώτη της Νεοχωρίτη Στυλιανό Γιαλδιζόγλου-Ζωγραφόπουλο. Ήταν φίλες και συγγενείς με την γιαγιά μου Κατίνα. Έπαιζαν και τραγουδούσαν μαζί, πέρασαν ωραία χρόνια στην πατρίδα, όπως έλεγαν. Ακόμη και σήμερα αντηχούν κάποια λόγια από ορισμένα τραγούδια που έλεγαν:
Θάλασσα – Μαύρη θάλασσα και πικροκυματούσα
Όλοι σε λένε θάλασσα μα εγώ σε λέω ανθούσα…
Άλλο τραγούδι:
Στης ματζουράνας τον ανθό έγειρα ν’αποκοιμηθώ
Την αγάπη μου να θυμηθώ…
Υπάρχει, στη Χηλή η παραλία (Κούμ-μπαμπά) με την αμμουδιά που έχει ιαματικές ιδιότητες.
Συνεχίσαμε το ταξίδι μας στη διπλανή πόλη Ağva. Πανέμορφη και αυτή, με πολλά νερά και πολύ πράσινο. Πόλη παραλιακή, όπου πήγαιναν πολλοί Νεοχωρίτες. Επιστρέφοντας από την Ağva στη Χηλή, συνεχίσαμε να θαυμάζουμε το τοπίο. Απέραντες εκτάσεις με βελανιδιές, φουντουκιές και άλλα δένδρα.
Φτάνοντας στη Χηλή επισκεφτήκαμε το Φάρο, που δεσπόζει επάνω σε ένα βράχο. Το βράδυ φωτίζει όλη τη Χηλή και τα καράβια της Μαύρης θάλασσας. Ο φάρος κατασκευάστηκε το 1860 και είναι απ’ τους μεγαλύτερους της Τουρκίας.
Κατηφορίζοντας πήγαμε στην εκκλησία της Παναγίας κοντά στον ταρσανά, όπου άλλοτε την ημέρα του Σταυρού 14 Σεπτεμβρίου, γινόταν λειτουργία και ξεκινούσαν οι «αλαμάνες», είδος βάρκας, για το ψάρεμα της παλαμίδας «πελαμίδα» την έλεγαν οι γιαγιάδες μου. Την ημέρα μάλιστα της πεντηκοστής γινόταν μεγάλη γιορτή, ερχόντουσαν από Κωνσταντινούπολη ειδικά γι’ αυτήν τη γιορτή. Στην εκκλησία της Παναγίας υπήρχε το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου προστάτη της Χηλής, παππούλη όπως τον έλεγαν οι χηλήτες και οι χηλήτισσες.
Βρήκαμε το παλιό χαμάμ, όπου πήγαιναν άλλη μέρα οι Ρωμιές και άλλη μέρα οι Τουρκοπούλες. Στη Χηλή υπήρχαν Ρωμιοί και Τούρκοι. Τα σπίτια των Ρωμιών ήταν από την εκκλησία της Παναγίας στο ντερέ (ποτάμι) προς το Φάρο. Τι να πρωτοθυμηθώ, αντικρίζοντας αυτά τα μέρη! Τις χαρές, τα γλέντια…τις εξορίες, τον ξεριζωμό!
Ξεκουραστήκαμε λίγο στο ξενοδοχείο  Değirmen (Μύλος) και αργότερα ψάξαμε για τις ταφόπλακες, που υπάρχουν εκεί, οι οποίες μεταφέρθηκαν από το Νεοχώρι. Τις αναζήτησε και τις βρήκε ο σύζυγος μου Πέτρος Ζωγραφόπουλος. Αυτές βρίσκονται και τώρα στο ίδιο μέρος. Είναι στην καφετέρια που λέγεται «Melek abla» (Αδελφή Αγγελική), απέναντι από το ξενοδοχείο Değirmen. Βρίσκονται δίπλα στη σκάλα της καφετέριας του κεντρικού δρόμου όπου γράφει «antic park” και κάτω από ένα τσιμεντένιο τοίχο. Είναι καμιά δεκαριά, αναφέρονται τα ονόματα και ανάγλυφοι σταυροί. Πήραμε βίντεο, τις καθαρίσαμε και κάναμε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη τους. Τα κοιμητήρια είναι τα μόνα που μπορούν να εξασφαλίσουν μια «θωράκιση» απέναντι σε ενδεχόμενες αμφισβητήσεις!
Φορτωμένοι συγκίνηση και αναμνήσεις πήραμε το δρόμο της επιστροφής.
Αυτό το ταξίδι ήταν ένα τάμα, ένα προσκύνημα, που το χρωστούσα εγώ και ο σύζυγός μου, στις ψυχές των προγόνων μας, που άλλοι τάφηκαν εκεί και άλλοι χάθηκαν. Ας μην ξεχνάμε και τα τάγματα εργασίας-θανάτου.
Εκπληρώσαμε ένα όνειρο μας, νοιώθοντας ότι κάναμε το καθήκον μας, προς τη μνήμη των προγόνων μας! Το ταξίδι αυτό (προσκύνημα) θα μείνει βαθειά χαραγμένο στο μυαλό μου και την καρδιά μου!
Εύχομαι να τα καταφέρω να ξαναπάω!!!

Χαρούλα Ζωγραφοπούλου














Μια αδικία αποκαταστάθηκε, έστω και με πρόχειρο τρόπο στο μνημείο των πεσόντων της πόλης Χηλή (Şile) της επαρχίας Χαλκηδόνας Κωνσταντινούπολης στη Μαύρη Θάλασσα. Το όνομα του παππού του Διονύσιου Βουλγαρόπουλου, έγραψε σε ένα χαρτόνι και το τοποθέτησε στο μνημείο ως φόρο τιμής ο εγγονός του Αλέκος Τσινάρας.
Στην πλατεία του θερέτρου αυτού της Μικράς Ασίας που υπάγεται στην ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης, (αποικία Θρακών με πολλούς  Έλληνες μέχρι το 1922, σήμερα υπάρχει χωριό Νέα Χηλή, έξω από την Αλεξανδρούπολη), υπάρχει ένα ηρώο με τα ονόματα των πεσόντων από την πόλη αυτή στον Α” Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1915 στην μάχη της Καλλίπολης.
Μόνο που γράφει το ονόματα μουσουλμάνων Τούρκων πεσόντων. Στην μάχη της Καλλίπολης όμως έχασαν την ζωή τους και 300 περίπου μη μουσουλμάνοι. Ανάμεσα τους Ρωμιοί και Αρμένιοι που ως Οθωμανοί υπήκοοι, τους έντυσαν στο χακί και τους έστειλαν στην πρώτη γραμμή. Ανάμεσα σε αυτούς που σκοτώθηκαν εκεί, εξαφανισθέντες κατά το επίσημο κράτος, ήταν και ο 20 χρονος τότε Διονύσιος Βουλγαρόπουλος.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη στη Χηλή, με αφορμή τη συνάντηση των Ταταυλιανών, ο εγγονός του Αλέκος Τσινάρας (Τσινάρογλου), έγραψε το  όνομά του σε ένα κομμάτι χαρτόνι και το τοποθέτησε στο μνημείο. Το εντυπωσιακό είναι πως όχι μόνο δεν τον απέτρεψαν οι ντόπιοι κάτοικοι, αλλά τον βοήθησαν κιόλας…
























Ο Αλέκος Τσινάρας, μιλάει στο Δίκτυο Μικρασιάτης, για την κίνηση του αυτή αλλά και το πως εξελίχθηκαν τα πράγματα για την οικογένεια του πατέρα του Παναγιώτη Τσινάρα, αείμνηστου εφημέριου του Πατριαρχικού Ναού Αγίου Γεωργίου:

Μόλις είδα το μνημείο συνειδητοποίησα, πως από εδώ ξεκινά η οικογενειακή μου ιστορία. Λείπει από το μνημείο ένα όνομα, αυτό του παππού μου. Σίγουρα λείπουν κι άλλα, αλλά μιας και είμαι εδώ, ας το προσθέσω  στη μνήμη του κι ότι γίνει.   Ο παππούς μου Διονύσιος Βουλγαρόπουλος, εξαφανίσθηκε…στην μάχη της Καλλίπολης. Η γιαγιά μου Βασιλική Σολαγάνογλου, πέθανε λεχώνα στον πατέρα  μου Παναγιώτη.  Ως  το 1922 ο πατέρας μου μεγάλωσε με τις αδελφές της μητέρας του.  Το 1922 όταν οι Τσέτες  μπήκαν στο χωριό λόγχιζαν όπου νόμιζαν ότι κρύβονταν οι Ρωμιοί. Ο πατέρας μου Παναγιώτης τρυπήθηκε με λόγχη στο λαιμό. Τραυματισμένος αρκετές ημέρες, τον άφησαν οι συγγενείς του στο Νοσοκομείο Saint George και έφυγαν για την Ελλάδα. Τον έβγαλαν έξω από το Νοσοκομείο και το μόνο που θυμόταν ήταν το όνομά του Πανανής (Παναγιώτης) και το όνομα του θείου του.. Φώναζε συνέχεια θείε Αποστόλη, θείε Αποστόλη…Τις φωνές του άκουσε ένας Ρωμιός αστυνομικός, ο Αθανάσιος Τσινάρογλου, ο οποίος τον πήρε και τον πήγε στο σπίτι του πατέρα του. Αυτός και η δασκάλα γυναίκα του Ευδοξία, υιοθέτησαν τον πατέρα μου Παναγιώτη και φρόντισαν για την μόρφωση  του στο Αυστριακό Σχολείο της Πόλης. Όταν πέθανε ο αστυνομικός, αναγκάστηκε να κάνει διάφορες δουλειές, μέχρι που παντρεύτηκε μια γειτόνισσα τους από τη Χηλή. Αυτή του είπε ότι είναι ο γιος του Βουλγαρόπουλου και οι συγγενείς του είναι στην Ελλάδα. Είχε πάθος με την κλασσική και την Βυζαντινή μουσική και αργότερα χειροτονήθηκε διάκος στον Άγιο Νικόλαο του Γαλατά. Σπούδασε ανατολική και ευρωπαϊκή μουσική και ήταν απόφοιτος του Ζωγραφείου. Το 1964 δίδαξε ως καθηγητής μουσικής στο Ιωακείμιο Παρθεναγωγείο και δημιούργησε πολλές χορωδίες. Το 1967 ο Πατριάρχης Αθηναγόρας τον χειροτόνησε ιερέα και μέχρι το 1996 που έφυγε από τη ζωή ήταν πρωτοπρεσβύτερος και εφημέριος του Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου…




Ότι απέμεινε από το εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία

στο κάτω Νεοχώρι (Yeniköy) Χηλής (Şile






















Ο πληθυσμός της Ανατολής προ του 1915 με βάση την Οθωμανική απογραφή*
Περιοχή
Μουσουλμάνοι 
(Τούρκοι,
 
Κούρδοι)
Έλληνες 
(Ρωμιοί)
Αρμένιοι
Εβραίοι
Άλλοι
Σύνολο
Κων/πόλεως
150.347
120.921
37.695
5.695
20.557
335.107
Νικομήδειας
142.830
116.372
52.635
2.587
2.200
316.624
Πήγας
74.522
89.054
3.688
2.962
1.472
171.698
Προύσας
1.127.785
376.299
88.995
3.985
32.836
1.629.900
Σμύρνης
634.706
691.090
18.328
36.834
76.803
1.457.761
Ικονίου
895.440
180.000
15.000
605
10.504
1.101.549
Άγκυρας
669.232
107.798
94.200
478
2.824
874.532
Κασταμονής
817.880
134.919
5.000
1.300
2.100
961.200
Τραπεζούντας
752.521
404.633
46.500
400
5.000
1.209.054
Σεβάστειας
706.334
180.000
170.433
400
766
1.057.500
Αδάμων
190.861
128.000
87.000
10
16.939
422.810
Χαλυβώνος
140.378
72.226
23.118
1.715
79.535
316.971
Σύνολο
5.596.529
2.601.312
642.457
56.970
251.536
9.148.804

*Από το ελληνοτουρκικό site: http//www.busim.ee.boun.edu.tr/~esme/gr/table.html



Η στήλη που ανεγέρθηκε το 2006 από το Δήμο Δίου στην Κονταριώτισσα Πιερίας και αποτίει φόρο τιμής στους κατοίκους του χωριού που ήρθαν πρόσφυγες από το Νεοχώρι Χηλής.





Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης

Ο παλιός και ο νέος Ναός του Αγ. Γεωργίου καθώς και το μνημείο των 150 Χηλητών που εκτελέστηκαν από τους Τούρκους τον Σεπτέμβριο του 1922 στη Χηλή της Μαύρης θάλασσας.